|
A Avurt:yanağın altı
Arık Zayıf: (Öyle arık ki,bir dirhem et bulamazsın)
A bürünmek :Ak ve çok küçük gözenekli bezi,Yüzü kısmen açık bırakacak şekilde baş bağlamak(Yaşlı kadın A bürünürmü?) Aktaran.(Bizi Cendermeye Gammazladı) ----------------------------------
Asbab :Üst baş giysiler
Avkalamak :Avuçla ve tamama yönelik Ayalamak
Albasmak :Doğum yapan kadın,kan kaybından ölünce:Hurafe,kan kaybının ne olğunu bilmediğinden din'i bir uydurmaya sığınırdı.Albastı.
Abbari: hayret,
Acer:yeni
Acışmak ..acimak
Arıstak.. tavan
Ayrıyeten.. ayrica
B
Bidilik...ufacık
Beste girmek :Bahse girmek
Bıdık :Çok kısa boylu
Böcük :böcek
Baha :Paha_kıymet
Bıngıldak :Özellikle çocuklarda beyin ve beyin kapağı (çocuğun bıngıldağı şişmiş)
Bülük: Çocuklarda Peni
Büzzük :vajina
Baha :Paha_kıymet
Bundan kelle :Bundan sonra bundanbaşka
Baldırcan.. patlican,
Bazlama.. ince ekmek
C Çor..öksürük.yine ahmet ağanın coru tuttu
Cenesek ..geveze
Cıkı.. bohca
Çot..topal...ne olacak cot değilmi bundan bu beklenir
Cavsutmak:Güçlü ve sessiz osuruk
Çödürük :sidik
Cıyındırık :Et'in Kösele gibi sert ve sünen kısmı.
Cücük :civciv
Cavlak :Saçı olmayan_ampul kafa
Çuvan :Kökleri kurutulup toz haline geirilen,Beyaz çamaşırların yıkanmasında kullanılan bir bitki.Çöven de denir.
Cırmalamak :Tırnakla
Cizmek,yaralamak.En ilkel kavga silahı.
Cırtlak :Parlak ve göze batan renk
Çaygara :Kaynak_Küçük su gözü
Çerçi :Metahını hayvanla taşıyan,Gezer market
Çömce....kepce
Culuk Hindi,culluk.
Cıbıldak ;Çıplak,soyunuk.Parasız pulsuz
Çağ.......banyo
Çul........kilim
Cırnık :Zırnık,en küçük parça (benden cırnık alamaz)
Çor....öksürük.yine ahmet ağanın coru tuttu
Çaşıt :düşmanın casusu
Çaşımak :Topalamak
Çevringeç .Anafor,Dönengeç
Çönmek :Ayakta dikilmek.başını kaldırarak.otururken hafif kalkmak
Çönmek :Kalkmak(Yük arkaya kaydı kağnının önü Çöndü
Cin arabası :Bisiklet. Velesbit de denir
Çarkıt :Sık sık bozulan,düzen tutmayan
Cırık Zayıf,boynu ince
Cöhlü Cöflü de denir.Yiğit ,cesur,söz geçirebilen.
Çimmek :Yıkanmak
Çörtük :oluk
Cırnak,Cımık Tırnak
Çitme :At,eşek vs.tekmesi.çifte
D Duluk :Yanağın altı
Dübür :Makat
Değirmi Uzunluk ölçüsü(Kolun biri açılır Parmak kumaşın ucunu tutar,öbür omuz başına kadar ki kısım 1 değirmidir.
Dırıvırı.önemsiz
Dulda..gölge
Dümbelek :darbuka
Dal :Omuz (Çok ağırdı dalım kırıldı)
Dibidelik çıkmak :gerdek gecesi bakire olmadığı anlaşılan kızın yaftası
.
depik.. tekme
didikleme.bir konuyu fazlaca inceleme
yeter artık ne didikleyip duruyorsun E Elbir :işbirlikçi
Evraç :Evirme ağacı. Sacda bir yüzü pişen ekmeğin öbür yüzünü çevirmeye yarayan yassı,70-80cm.ucu daha ince gereç
Esame Ad,isim(Orada senin esamen okunmaz)
Evsin :Avcı barınağı
Ertişmek :Yüz bulup şımarmak.(eline fırsat geçti Ertişiyor.)
Essahtan.. gercek
F Fırtık :Sümük
Felfeni :Yılbaşı eğlencesi.Yemekler Kur'a ile belirlenir
Fallik :Çok gezen,dedikoducu,Fesat kadın
Fıssık İzmarit,sigaranın atılan kısmı (çok fıssık içtik)
Ferik :Genç tavuk.Genç olan ikinci karı
Fırıştak Konik,Sivri tarafına ip sarılarak buz üstünde hızlı dönnen ağaç oyuncak
Fingirdek ..oynak
G Go......dedi kodu dün ekmek ederken benim gomu yapmışlar
Gödek Şişman-Kalın
Gicişmek Kaşıntı (gene arkan gicişti,duramıyorsun) gıvışlamak.kımpırdamak
Gırcı Dolu,dolu yağışı
Goddaz :Efelik taslayan
Gaybet :Olmadığı yerde arkasından konuşmak.Olumlu veya olumsuz
Gammaz :Gizliliği başkalarına
Gelengi:Tarla faresi
Gısnık.cimri
Gada.. bela
Gırci ..dolu
Gıvısdamak.. kipirdamak
gısnık.. pinti
Gicismek.. kasinmak
Gıcılamak Üstüne şiddetle yürümek(Adama gıcalayıp duruyordu Gıyak :koyun gübresi
Galle :Bir yemek türü
Gosuk :Eski Taş evlerde duvardaki delikler.(Hangi gosuğa saklasam)
Göstere :Tomarza ve ötesi yöreye denir.Farklılık ifade eder.
Göğüslük :Okul önlügü
Gamalamak :Kama yada bıçağı birine sokmak,bıçaklamak(hacamat)
H Hayf :İntikam
Hayız :Kadınlarda Adet(regl)
Hamaz :Hortumun küçügü.Yerdeki hafif şeyleri kaldırır
Hodul :Kendini beğenmiş
Harkıt.eski dökülmüş
Hoşafçı Yalaka.yağcı
Hoşaf Kuru üzümden yapılan içine kaysı, erik kurusuda katılan bol şekerli komposto
Horanta.. ev hakli
Homukmak ..küsme
İ İcerev..mutfak...içerevden tencereyi alda gel
İmi dünya :Bütün Dünya
İskarpin :altı kösele deri ayakkabı
İlik...düğme
İşlek :Atölye
İllet Bulaşıcı hastalık
İşmar Gizli,el kol,baş işareti.Sesin ulaşmadığı durumda el kol işareti. ( Işmar ettim ama ahlamadı)
Icık.. biraz
1hı.aha..işte
İriski .sucuk
|
K Kösnü :Köstebek
Kitirik :Kuru,Kurumuş (yufkanın kitiriğini severim)
Kapı bastırığı :Gelin evden çıkmadan,kardeş,yoksa amca çocuklarından en küçük olanı,kapıyı arkadan sürgüler(Kilit bulunmazdı) açmak için para isterdi.Uzun pazarlıklar sonucu tatlıya bağlanırdı,
Kız satmak :Başlık parası belirlenirken,uzun pazarlıklar yapılırdı.Fiat
Kırık :Bir kadınla,gizlice buluşan yada amacı kandınla buluşmak olan(kadının isteği ve haberi olmasa bile) erkeğe Kırık denir.( şu kadının kırığı varmış) (dün gece falanca,falanca kadına kırık gitmiş)
Küfle :Tandıra hava akışı sağlayan kanal
Kurna:Musluk
Kore :Uzak ve duyulmamış yerler.(Fadik kızı Koreye vermişler yazık) Kore ye giden kızlarımızdan bir daha haber alınmazdı.
Kötek:Dayak,Sopa
Kalpise :Küçük,tahta ve cam çivisi
Kişilik :Özel günler için giyecek elbise ayakkabı
Kepmek:Çökme,Yıkılma.(Dam üstümüze kepti)
Keleş :Güzel
Konursu:Yakılmış bez,kumaş vs.külü.Kanı durdurmak için kanayan yere basılır.
Kırpıntı:Çeşitli ölçü ve biçimde kumaş,kumaş artığı Kös :Yere bakan,Sakin.(kös kös dinliyor)
Küşum :Merak,tasa,kaygı (Birşey olmaz küşum etme)
Keşşik :Çobana bir süre,geceleri yardım edilmesi.Köy sırayla gider
Köskülüç.....ciğdem ve nevruzu yerden sökmek için ocu sivriltimiş parca
Kırmaça:Testi
Kanırtmak :Sopa veya manila gibi şeylerin,ağırlıkların altına yada içine sokularak,sapına basmak suretiyle:Kaldırmak,Yerinden oynatmak eylemi.
Kadasını almak :Birinin belesını,Başına gelebilecek kötülükleri alma
Küllük:Tandır ve Ocak küllerinin atıldığı yer
Kil:Haki renkli toprak,Sabunsuz senelerde Sabun yerine kullanılırdı,
Kössa:Tandır karıştırılan ağaç sopa(kössayınan döğmüş
Kelli:Kelle :Başka , sonrası (bundan kelle sen gel)
L Lüngür Kevenk(kefek)taşından içi oyulmuş, yogurdun suyunu - emebilen,Tarhana için günlük yoğurdu aylarca koruya bilen(tuzlu) yumuşak kab
Limti :Çok küçük cep bıçağı,
M Mayıs :Tezek veya arı kovanı yapılan İnek,öküz gibi hayvanların dışkısı
Mesarif :masraflar
Mudane,Mudara :Muhtaç olma(Sana mudaram yok)
Melefe :Yatak yorgan çarşaf vs
Muştu :Müjde,Sevindiren haber.(Leyleğin gelişi baharı Muştular) Malamat :rezil (Köylüye malamat olduk)
Meccane Bedava,karşılıksız
Müzevir :Laf taşıyan.İspiyoncu Müdde-i umum:Savcı
Masimiye :ciddiyet (onu masimiye almam)
Mukat Mukayyet.Korumak,sahip çıkma (Çocuğa Mukat ol)
Mort olmak :Utancından kızarmak. mahçup olmak.
Mürted :Kafir,dinden çıkmiş
Musur :Hayvan yemliği.Ahırlarda bulunur.
Metelik Eskiden kuruşun 1/4ü
Mucuk Çok parlak mavi gözü olan
Maslak Güldüren,espirili,sahnesi olmayan komedyen
N
Naşi:Bundan sonra,Başka
nemarek.neme lazım
nahas..nasıl O Öta :Öbürü_öte taraf
Oyuk.( Fotoğraflar takadaydı).
Ökenmek :Öykünmek,küçümseyerek onu taklit etmek
Ötürük :İshal halinde dışkının sulu ve ses çıkartmayla atılması
okkalı..ciddi ağır başlı.doğru bir şey yapmak yada söylemek
P Pörtlek :Gözü dışa çıkık
pörsük---buruşuk.bitkilerde yaprağın kurumaya başlaması
Püsük :Kedi
Pinti :Cimri,eli sıkı
Pavlüke :Fabrika
Pürçüklü :Havuç
Pırçalık :Kökü yumru,yaprakları yenen,yabanıl bitki
Peşkir :Havlu
.
T Tummaca :Suyun altına dalmak
Terslik Hayvan gübresinin biriktirildiği yer
TelizElyaf çuval
Tengellek.yuvarlak
Tevatır..mükemmel
Tirik :Eşek dışkısı
Taka Evin iç duvarında,Kare biçiminde olup,Tapu Resim,İğne iplik vs.konduğu
Tütsü :Bahçe ve bostanları zararlı böceklerden korumak için, Yakılan ateşin üstüne, ağır kokuluTütseğen bitkisi atılır.Bu yoldan elde edilen duman zararlıların yok olmasını sağlar.
Tırsık Pörsümüş,Yaşlılıktan veya bakımsızlıktan solmuş.
Teberik :Hediye
Taysınmak :Aldırış.Dikkate almak.(Gördü ama hiç Taysınmadı)
U
Urba Takım elbise
Urum :Tomarza ve sonrası yöreler. (Bostanlık ve havalesinde Ermeni ve Rum yoktu.Yoğunluk batı taraflardaydı)Onun için URUM deniliyordu.Tabii ki Kastedilen bölgedir.
Uğrun Gizli, saklı(arkamdan uğrun uğrun gelmiş).
Üzlük :Küçük çömlek
Uğunmak Çocuklarda ağlama sırasında teneffüs edememekten havasız kalmak (bebek iki dakika uğundu)
Uflak :Büyük ekmek bıçağı
S
Süsün...ense..şu adamın süsünün köküne vurup yıkacaksın.süsün ağri
Sifirli :Amerikan bezi. şimdi yok.
Saan....tabak..şunu sağna koyda getir
Sumsak :Yumruk
Saartletmek :Seğirtmek,Eşeği dörtnal koşturmak
sofranma.dille diş arasında ne söylediğinin duyulmadan verilen tepki
Sopa :Vuma aracı. agaç,Sumsak,Keser veya kazma sapı vs.
Şaba :Nazar ve uğurla ilgili.Şaman inanışından kalma,Orta Asya Türk adetleri geregi, Leblebi,fıstık,kuru üzüm ve şeker bir çanağa konur.Gelin attan inerken,damda görevli olan bir kadın,çerezi gelinin etrafına saçar,Çanağı kırar.Bu arada ŞABA-Şaba diye bagırılır.Gelin oynarken yine Şaba çekilir,bahşiş takılır.
Şaplak :Tokat
Şavk :Işık (Ayın şavkı yüzüne vuruyordu)
Samen Seğmen..Gelini getirmeye giden,oğlan tarafının davet ettigi kişiler
Şirnimek :şımarmak
Soyka :Soyha,Kahrolası,soyu kuruyasıca,uğursuz Sıracalı :Hastalıklı,
Sünmek :Uzamak,elastikiyet (çektikçe sünüyor)
Şincik :Şimdi Şifan :Bir tür kar.göz alıcı parlak
Süvem :İlkel ölçü:Baş ve işaret parmağının açılımı kadar.
Şıfan :Parlak kumaştan başörtüsü
Şemşamer:ay ciceği Şo Şu: (Şo giden kim)
Siyeç :Damları çevreleyen en üstteki taş sırası
Şinik:Tahıl ölçeği (8kg Buğday alır,yani yarım teneke)
Şor Söz : (lafa şor'a gelince iyisin
Sınangılı :Orada, Cin, Şeytan veya gözle görülen Doğa üstü varlıkların bulunduğu yer.( Kır üssünün harmanı Sınangılıymış)
Soku :Buğdayın tokmakla döğülerek,kabuğunun alındığı oyuk taş
ŞomUğursuz: (Şom ağızlı)
Şelek: İple bağlanmiş sırt yükü
Sokum:lokma
Şemşamer:ayciceği
Şuncacık :Küçücük(şuncacık çoçuğa bu yapılırmı)
Şikar: Kıymetsiz,Az değerli( Şikarı ne,Pazarda dolu
Sokum: lokma
Sindi: makas
|